قدرت چیست؟
طرحی (مردی در حال کشتی گرفتن با یک گاو) اثر ماریانو فورتونی ای مارسال (۱۸۵۵ تا ۱۸۶۰)
قدرت چیست؟ این همان پرسشی است که می‌خواهم در اینجا به آن پاسخ بدهم. این نوشته فقط یادداشت کوتاهی از افکار من است و چیزی جدید است که می‌خواهم از این به بعد در نوشتنم امتحان کنم. به‌جای اینکه همه‌چیز را تا رسیدن به نوعی کمال، هر معنایی که اصلاً داشته باشد، پرداخت کنم، این نوشته خام باقی خواهد ماند. این تلاش صادقانهٔ من برای تعریف قدرت واقعی است.
بر اساس تعریف مِریِم-وِبستر، قدرت معانی بسیاری دارد. این‌ها مواردی هستند که بیش از همه توجهم را جلب می‌کنند:
- توانایی عمل کردن یا ایجاد یک اثر
- اختیار، توانایی یا حق قانونی یا رسمی
- کنترل، اختیار یا نفوذ بر دیگران
- کنترل یا نفوذ سیاسی
خود این واژه در زبان انگلیسی وزن زیادی دارد. در خلاصه‌ای کوتاه از ارادهٔ معطوف به قدرت نیچه، قدرت میل درونی برای اظهار وجود، گسترش یافتن، غلبه بر موانع و تحمیل اراده و ارزش‌های خود بر جهان است. فراتر از این برداشت‌ها، تعریف‌های بی‌شمار دیگری از قدرت در مکاتب دینی، فلسفی، سیاسی و دیگر مکاتب فکری وجود دارد.
با دانستن این موضوع، می‌خواهم من هم وارد میدان شوم و خودم با این پرسش بنشینم. قدرت چیست؟ من بیشتر به دیدگاه نیچه گرایش دارم. قدرت را توانایی و ارادهٔ تحمیل اراده و ارزش‌های خود بر جهان تعریف می‌کنم. اینکه به‌نوعی اثر خود را بر آن باقی بگذاری. این موضوع به آن جست‌وجوی اثباتی گره خورده است که نشان دهد تو زنده بوده‌ای. این مرا به یاد جملهٔ جت از کابوی بیباپ می‌اندازد؛ جایی که می‌گوید مردان درست پیش از مرگ گذشته را به یاد می‌آورند، گویی دیوانه‌وار در جست‌وجوی مدرکی برای وجود خود هستند. برای نشان دادن هویتت، خودت را، در این سوپ ماده که آن را زندگی، جهان و هر چیز دیگری می‌نامیم.
این موضوع جدید نیست و به انسان‌ها محدود نمی‌شود. هر موجود زنده‌ای در تنوع عظیم حیات روی زمین برای چیزی شبیه به این جنگیده و همچنان می‌جنگد: تعریف وجود خود، بقا و تولیدمثل. برای چه هدفی؟ اینجاست که دین، فلسفه یا چیز دیگری وارد می‌شود. اما در هر صورت، ایدهٔ اصلی پابرجاست. جهانی بدون زندگی، بدون ناظر، هیچ است. یا دست‌کم چیزی نیست که بتوان آن را به‌عنوان چیزی شناخت. مانند گربهٔ شرودینگر، اگر هیچ‌کس نباشد که وضعیت گربه را مشاهده کند، آن‌گاه گربه هم‌زمان زنده و مرده است؛ معلق در امکان، و هرگز در وضعیتی قطعی تثبیت نمی‌شود. کسانی که در این واقعیت زندگی می‌کنند، همان‌هایی هستند که وضعیت آن را تشخیص می‌دهند و تعیین می‌کنند. و چون همهٔ موجودات زنده می‌خواهند در آن وضعیت نقشی داشته باشند، زندگی به کشمکشی دائمی برای کنترل چیزی، تحمیل ارادهٔ خود بر واقعیت و حک کردن وضعیت خود بر آن تبدیل می‌شود.
مقدار قدرتی که نیاز دارید به جاه‌طلبی شما و اینکه تا چه اندازه می‌خواهید اراده‌تان را در جهان پیش ببرید بستگی دارد. چه هدفتان ساختن یک کشور باشد، چه یک خانواده یا یک شرکت، در نهایت همه‌چیز به منابعی برمی‌گردد که می‌توانید فرمان دهید. پول صرفاً ابزاری برای دسترسی به آن منابع است و مهم‌ترین منبع، مردم هستند. هر انسان ماشینی است، موجودی که توانایی تغییر واقعیت را دارد. وقتی در تعداد زیاد هدایت شوند، اثری فزاینده بر جهان ایجاد می‌کنند. به همین دلیل است که پول اهمیت زیادی دارد. پول یکی از کارآمدترین راه‌ها برای دسترسی به منبع نهایی است: مردم.
اما پول به‌تنهایی کافی نیست.
من اغلب این موضوع را به‌صورت یک آزمایش فکری مطرح می‌کنم. فردی ثروتمند به رهبری می‌گوید: «فکر می‌کنی قدرتمندی، فکر می‌کنی پادشاهی. اما فقط کسری از ارزش ثروتمندترین افراد را داری. ثروتمندی، بیشتر از اغلب مردم، اما با پادشاه بودن فاصلهٔ زیادی داری.» رهبر فقط می‌خندد و می‌گوید: «درست است، از نظر ارزش خالص دارایی، آن‌ها ارزش بیشتری دارند. اما تفاوت اینجاست. من می‌توانم در یک بعدازظهر، با یک امضا، نیمی از آن ارزش خالص دارایی را از بین ببرم.»
پیام ساده است. افراد قدرتمند معمولاً پول دارند، اما هر کسی که پول دارد قدرت واقعی ندارد. پول به شما امکان دسترسی به مردم، ارزشمندترین منبع، را می‌دهد، اما قدرت مطلق به شما نمی‌دهد. پول بخش حیاتی این معماست، اما مرکز آن نیست.
اینجاست که دیدگاه من دربارهٔ قدرت دقیق‌تر می‌شود. پس از مدتی تلاش برای ورود به سیاست، راه‌اندازی شرکت خودم، جذب سرمایه، تلاش برای راه‌اندازی یک نیروگاه خورشیدی برای شبکهٔ برق در ترکیه و معامله در بازارهای مالی، به نکته‌ای اساسی پی بردم. پول، هوش، استعداد، مهربانی، بی‌رحمی و حتی سخت‌کوشی به‌تنهایی کافی نیستند. چیزی که به همان اندازه اهمیت دارد، روابط شما و اهرم فشاری است که بر دیگر افراد قدرتمند دارید.
این اهرم فشاری نمی‌تواند صرفاً معاملاتی یا فقط بخشی از بازی باشد. ممکن است اطلاعاتی باشد که آن‌ها ندارند. ممکن است منابع یا دسترسی‌ای باشد که به آن نیاز دارند و فقط شما می‌توانید فراهم کنید. حتی ممکن است مدرکی incriminating علیه آن‌ها باشد که بتواند موقعیتشان را نابود کند. هر شکلی که داشته باشد، باید برای منفعت شخصی آن‌ها آن‌قدر حیاتی باشد که در مسیر رسیدن به هدف، به شما کنترل آن‌ها را بدهد. اگر پادشاهان را کنترل کنید، اگر به پادشاهِ پادشاهان تبدیل شوید، آن‌گاه منابع و در پی آن مردم را کنترل می‌کنید. به‌جای اینکه مستقیماً برای منابع بجنگید، بر کسانی که از پیش آن‌ها را در اختیار دارند قدرت به دست می‌آورید. با رسیدن به قله، دسترسی مستقیم‌تری به آن منابع پیدا می‌کنید و می‌توانید اراده‌تان را بر آن‌ها، بر مردمشان و در مقیاسی به‌اندازهٔ کافی بزرگ، بر خود جهان تحمیل کنید. از نظر من، قدرت واقعی همین است: توانایی تحمیل ارادهٔ خود بر جهان و هدایت آن در مسیری که مناسب می‌دانید.
تحمیل ارادهٔ خود همان استدلال کردن برای آن نیست؛ به همین دلیل است که مدام به جمله‌ای از باشگاه مشت‌زنی بازمی‌گردم. تایلر دوردن می‌گوید خودسازی نوعی خودارضایی است و خودویرانگری پاسخ واقعی است، زیرا دنبال کردن خودسازی برای تحت‌تأثیر قرار دادن شخصی دیگر یا خودت، فقط به نفست غذا می‌دهد، در حالی که تغییر واقعی یعنی درهم شکستن همان نفس. بحث کردن هم در بیشتر موارد خودارضایی است، چون بیشتر مردم این کار را برای باهوش یا محق به نظر رسیدن در برابر هر کسی که تماشا می‌کند انجام می‌دهند، نه برای انجام کار واقعی‌ای که واقعاً آن‌ها را به جلو حرکت می‌دهد. بیشتر مردم ارزش بحث کردن ندارند؛ چه غریبه‌ای باشند، چه صدایی تصادفی در اینترنت یا کسی که هیچ ارتباطی با اهداف یا ارادهٔ شما ندارد، و درگیر شدن با آن‌ها هیچ‌چیز را تغییر نمی‌دهد جز احساسی که در همان لحظه دارید. پس نبردهایتان را انتخاب کنید و دربارهٔ هر چیز دیگر بحث نکنید؛ فقط اراده‌تان را به جلو برانید، و اگر کسی سر راهتان ایستاد، بگذارید تلاش کند با کلمات، که ارزان هستند، جلوی شما را بگیرد.
تفاوت در این است که این تلاش را صرف چه کسانی می‌کنید. دربارهٔ افرادی که واقعاً برای اهداف یا ارادهٔ شما اهمیت دارند، با آن‌ها بحث می‌کنید، الهام‌بخششان می‌شوید و هر کاری لازم باشد انجام می‌دهید تا آن‌ها را وادار کنید با شما موافق شوند، از شما بترسند یا دوستتان داشته باشند، تا زمانی که آن‌ها را همسو کند. دیگران هیچ‌کدام از این تلاش را دریافت نمی‌کنند و بیشتر جمعیت کاری را که انجام می‌دهید دوست نخواهند داشت، اما این جلوی آن را نمی‌گیرد، چون آن‌ها در هر صورت تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند. عامل اساسی دیگری در قدرت، نه فقط منابع یا روابط، بلکه توانایی الهام بخشیدن به دیگران است. وقتی به این موضوع فکر می‌کنم، به جمله‌ای از فیلیپ پرایس در مستر روبات فکر می‌کنم: «نمی‌توانی یک دستورکار را تحمیل کنی… باید الهام‌بخش آن باشی.»
مردم، با وجود قدرتی که به‌عنوان یک منبع دارند، ارادهٔ آزاد هم دارند. آن‌ها میل درونی به آسایش، آزادی، معنا یا ترکیبی از این سه را با خود حمل می‌کنند. نمی‌توانید فقط به زور برای تحمیل دستورکارتان بر آن‌ها تکیه کنید. الهام بخشیدن به آن‌ها بسیار مؤثرتر است. این موضوع به‌ویژه زمانی درست است که تلاش می‌کنید افرادی را جابه‌جا کنید که خودشان از پیش قدرت دارند، و از طریق آن‌ها پیروان و منابعشان را به حرکت درآورید. اینجاست که فلسفه، دین و نظام‌های بزرگ‌تر معنا دوباره وارد تصویر می‌شوند. اگر بتوانید اراده، پیام، هدف و مقصود خود را به دیگران منتقل کنید، اگر بتوانید زمانی که مردم معنا ندارند به آن‌ها معنا بدهید و الهامشان کنید که از شما پیروی کنند، آن‌گاه کنترل بسیار بیشتری بر این منبع خواهید داشت؛ کنترلی که ترس به‌تنهایی هرگز نمی‌توانست به شما بدهد.
این هدف یا مأموریت انتخابی دل‌بخواهی نیست. این موضوع مستقیماً به شما به‌عنوان یک فرد گره خورده و تجربه‌ها، آموزش و آمادگی شما برای سازگار شدن هنگام یادگیری، آن را شکل می‌دهند. از آنجا که همهٔ انسان‌ها ارادهٔ آزاد دارند، اراده‌ای که بر جهان تحمیل می‌کنید در واقع ترکیبی از هر چیزی است که از سر گذرانده و آموخته‌اید. هدف شما محصول نهایی تکامل خودتان است. چیزی که یک پیام را قدرتمند می‌کند همین است: آن فقط یک دستورکار نیست، بلکه حقیقتی زیسته است که از طریق اعمال و دانش خودتان آن را شکل داده‌اید.
برای بسیاری از مردم، هیچ‌یک از این‌ها از نظر عملی درست به نظر نخواهد رسید. بیشتر افراد اهمیتی به قدرت یا بازی پادشاهان نمی‌دهند. اما چه این بازی را انجام دهید و چه ندهید، همچنان تحت‌تأثیر کسانی هستید که آن را انجام می‌دهند. می‌توانید انتخاب کنید که بازی نکنید. می‌توانید با جریان پیش بروید و زندگی آرامی داشته باشید. اما همچنان درون جریان هستید. همچنان یکی از منابعی هستید که جاه‌طلبان بر سر آن می‌جنگند. وقتی چهره‌ای مانند ناپلئون ظاهر می‌شود، ارادهٔ او تمام چشم‌انداز پیرامون شما را از نو شکل می‌دهد. مانند طوفانی که محیطتان را درهم می‌کوبد، تنها کاری که می‌توانید انجام دهید این است که خود را برای آن آماده کنید و با زخم‌هایی که از خود به جا می‌گذارد زندگی کنید.
پس قدرت چیست؟
قدرت توانایی منفعل نبودن در کلیت هستی است. قدرت فقط ثروت نیست و فقط کنترل میلیاردها نفر هم نیست. قدرت زنجیره‌ای از اهرم‌های فشاری است. چه جاه‌طلبی شما حکومت بر جهان باشد و چه صرفاً محافظت از گوشهٔ خودتان از آن، به اندازهٔ کافی قدرت نیاز دارید تا اراده‌تان را بر آن حک کنید. بدون آن، ناچار می‌مانید منتظر بمانید تا کسانی که قدرت دارند شما را شکل دهند.